Książki komunikacyjne oraz pierścienie komunikacyjne to narzędzia niskiej technologii AAC (Komunikacji Alternatywnej i Wspomagającej) wspierające osoby niemówiące lub mające trudności w porozumiewaniu się.
Ich największą zaletą jest prostota, dostępność oraz możliwość wykorzystania w każdej sytuacji dnia codziennego – podczas terapii, zajęć edukacyjnych, posiłków, zabawy, spacerów czy kontaktu z rodziną i rówieśnikami.
Książki komunikacyjne zawierają uporządkowane symbole dotyczące codziennych aktywności, potrzeb, emocji, osób, miejsc czy zajęć. Pomagają użytkownikowi przewidywać przebieg dnia, komunikować potrzeby oraz aktywnie uczestniczyć w życiu społecznym i edukacyjnym.
Pierścienie komunikacyjne to mniejsze, mobilne zestawy symboli wykorzystywane do szybkiej komunikacji funkcjonalnej. Mogą zawierać podstawowe komunikaty, potrzeby, odpowiedzi „tak/nie”, wybory czy symbole wykorzystywane podczas konkretnych aktywności i poza salą terapeutyczną.
Narzędzia te tworzone są indywidualnie i dostosowywane do możliwości komunikacyjnych, poznawczych, sensorycznych oraz ruchowych konkretnego użytkownika. W zależności od potrzeb wykorzystują:
- symbole graficzne, zdjęcia lub tekst,
- komunikację opartą na wskazywaniu bezpośrednim,
- skanowanie bezpośrednie i pośrednie,
- wybór symboli wzrokiem, słuchem lub ruchem ręki,
- symbole mocowane na rzepy, umożliwiające łatwe manipulowanie i wymianę komunikatów,
- układy dostosowane do możliwości percepcyjnych użytkownika.
Skanowanie bezpośrednie polega na samodzielnym wskazywaniu symboli przez użytkownika, np. palcem lub wzrokiem.
Skanowanie pośrednie wykorzystywane jest w sytuacji, gdy osoba nie może samodzielnie wskazać symbolu – partner komunikacyjny odczytuje lub pokazuje kolejne komunikaty, a użytkownik wybiera odpowiedni symbol poprzez ustalony sygnał, np. spojrzenie, gest, ruch ciała czy reakcję mimiki.
W naszej placówce wykorzystujemy m.in.:
- książki komunikacyjne,
- tablice tematyczne AAC,
- plany aktywności i plany dnia,
- pierścienie komunikacyjne,
- zestawy symboli do szybkiej komunikacji i dokonywania wyborów.
W pracy wykorzystujemy również programy takie jak Boardmaker, ARRASAC,, umożliwiające tworzenie spersonalizowanych materiałów AAC dostosowanych do indywidualnych potrzeb użytkowników.
Narzędzia niskiej technologii pełnią niezwykle ważną rolę w AAC, ponieważ umożliwiają budowanie komunikacji w sposób naturalny, dostępny, elastyczny i możliwy do wykorzystania w każdym środowisku oraz na każdym poziomie funkcjonowania użytkownika.
